کمبود نیتروژن در سیب زمینی

کمبود نیتروژن در سیب‌زمینی باعث سبز کم‌رنگ یا زرد شدن برگ‌ها می‌شود که از شاخ و برگ‌های قدیمی‌تر شروع شده و به تمام برگ‌ها می‌رسد؛ گیاهان آسیب‌دیده کوتاه‌قد، دارای ساقه‌های نازک و ریزش زودهنگام برگ‌ها هستند که منجر به رشد ضعیف، کاهش رشد غده، کاهش عملکرد و کاهش کیفیت می‌شود و علائم اغلب به صورت کلروز یکنواخت و تأخیر رشد در سراسر محصول مشاهده می‌شود.

کمبود پتایبم در سیب زمینی

کمبود پتاسیم در سیب‌زمینی باعث ایجاد برگ‌های سبز تیره با رگه‌های عمیق و ظاهری براق به شکل «برنزه» می‌شود که با لکه‌های قهوه‌ای تغییر رنگ داده و نکروزه در حاشیه برگ‌های قدیمی‌تر شروع می‌شود که در سراسر پهنک برگ پخش می‌شوند. برگ‌ها به سمت پایین پیچیده می‌شوند و بافت‌های حاشیه ممکن است بمیرند که منجر به رشد کوتاه گیاه با کاهش رشد ساقه و افتادن زود هنگام برگ‌ها می‌شود. این کمبود، اندازه غده، عملکرد و محتوای ماده خشک را کاهش می‌دهد، در حالی که غده‌ها را در برابر آسیب‌های مکانیکی مانند کبودی لکه سیاه داخلی و بیماری‌ها حساس‌تر می‌کند. علاوه بر این، گیاهان دارای کمبود پتاسیم مقاومت کمتری در برابر تنش‌های محیطی مانند خشکسالی و سرما دارند که منجر به کیفیت کلی پایین محصول و ماندگاری انباری می‌شود.

کمبود کلسیم در سیب زمینی

کمبود کلسیم در سیب‌زمینی در درجه اول باعث اختلالات فیزیولوژیکی مانند قهوه‌ای شدن داخلی (که به آن لکه زنگ داخلی نیز گفته می‌شود) و توخالی شدن غده‌ها می‌شود که کیفیت غده و بازارپسندی آن را کاهش می‌دهد. علائم روی گیاه شامل نکروز و قهوه‌ای شدن در حاشیه و نوک برگ‌های جوان، پیچ خوردگی و بدشکلی برگچه‌های جوان و مرگ نوک شاخه‌های جوان، ساقه‌های گل و نقاط رشد به دلیل عدم تحرک کلسیم و نقش آن در استحکام دیواره سلولی است. رشد ریشه نیز مختل می‌شود و باعث قهوه‌ای شدن ریشه‌ها و جذب ضعیف مواد مغذی می‌شود. علائم کمبود کلسیم اغلب در برگ‌های سیب‌زمینی نامحسوس است زیرا اکثر خاک‌ها کلسیم کافی برای رشد رویشی دارند، اما کمبودهای موضعی در غده‌های در حال رشد می‌تواند منجر به خسارات کیفی پس از برداشت مانند کبودی و پوسیدگی شود. مدیریت کمبود کلسیم شامل کوددهی متعادل و در برخی موارد، محلول‌پاشی یا استفاده از کلسیم در خاک در طول رشد غده برای اطمینان از تأمین کافی کلسیم برای غده‌های در حال رشد است.

کمبود آهن در سیب زمینی

کمبود آهن در سیب‌زمینی با کلروز بین رگبرگی مشخص می‌شود که در درجه اول جوان‌ترین برگ‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، جایی که پهنک برگ‌ها به رنگ زرد کم‌رنگ یا سفید در می‌آیند در حالی که رگبرگ‌ها به طور مشخص سبز باقی می‌مانند. این کلروز ناشی از اختلال در تشکیل کلروفیل به دلیل کمبود آهن، یک ریزمغذی ضروری برای فتوسنتز و تولید انرژی است. در موارد کمبود شدید، برگ‌های جوان ممکن است تقریباً کاملاً سفید شوند و نقاط در حال رشد می‌توانند بمیرند. رشد ناقص و کاهش قدرت گیاه، به ویژه در خاک‌های آهکی یا با pH بالا که در آن‌ها دسترسی به آهن محدود است، رایج است. علائم کمبود آهن در نور شدید خورشید بیشتر دیده می‌شود و می‌توان آن را با سایر کمبودهای مواد مغذی اشتباه گرفت، اما با الگوی کلروز در برگ‌های جوان و رگبرگ‌های سبز قابل تشخیص است.

کمبود روی در سیب زمینی

کمبود روی در سیب‌زمینی باعث کوچک‌تر شدن و توقف رشد گیاه می شود. برگ‌ها به سمت داخل جمع شده و اغلب به عنوان علائم «برگ سرخسی» توصیف می‌شوند. برگ‌های جوان‌تر کلروز بین رگبرگی و لکه‌های نکروتیک با لکه‌های سفیدرنگ در بافت نکروتیک قهوه‌ای ایجاد می‌کنند. برگ‌ها باریک و به سمت بالا فنجانی می‌شوند و لکه‌های قهوه‌ای مایل به خاکستری تا برنزی ظاهر می‌شوند که از وسط برگ‌ها شروع شده و گسترش می‌یابند. این کمبود با کاهش تولید تنظیم‌کننده‌های رشد حیاتی و آنزیم‌ها، تولید کلروفیل را مختل کرده و رشد شاخه‌ها را متوقف می‌کند.

بلایت زود رس سیب زمینی یا لکه موجی سیب زمینی

علایم اولیه لکه موجی سیب زمینی در زمان گلدهی بوته و روی برگ های قدیمی ظاهر می شود. علائم بیماری روی برگ شامل زخم های متحدالمرکز، تیره، آفتاب سوخته، به اندازه سه الی چهار میلی متر و حاشیه ای زرد رنگ می باشد. در ابتدا زخم های برگ و ساقه حالت مدور دارند، ولی به مرور به صورت زاویه دار گسترش می یابند. در نهایت برگ های آلوده به طور کامل خشک شده و روی ساقه باقی می ماند. زمانی که شدت بیماری بسیار بالا باشد می توان علائم بیماری را روی ساقه و غده نیز مشاهده نمود. علائم آلودگی روی غده را می توان به شکل زخم های کوچک، تیره، چوب پنبه ای یا چرمی و به اندازه تقریبی یک الی دو سانتی متر مشاهده نمود. به مرور بافت داخلی غده قهوه ای تیره و خشک می شود. در صورت نگهداری طولانی مدت سیب زمینی های آلوده در انبار، غده ها چروکیده، بدشکل و فاقد کیفیت می شوند.

عامل بیماری گیاهی لکه موجی سیب زمینی، قارچ Alternaria solani می باشد. زمستان گذارنی قارچ روی بقایای گیاهی، غده های آلوده و علف های هرز میزبان بیماری صورت می گیرد. علائم بیماری لکه موجی سیب زمینی شباهت زیادی با علائم بیماری بادزدگی سیب زمینی دارد. به طور معمول این قارچ در حدود سه هفته قبل از برداشت به گیاه حمله می کند. شرایط آب و هوایی مرطوب و محدوده دمای ٢۵ الی ٢٩ درجه سانتی گراد تاثیر زیادی در رشد عامل بیماری دارد. آب، باد، حشرات و ادوات کشاورزی باعث جابجایی این قارچ می گردد.

بلایت دیر رس سیب زمینی یا باد زدگی سیب زمینی

علائم بیماری گیاهی بادزدگی سیب زمینی روی سطح بالایی برگ شامل زخم های نامنظم، قهوه ای رنگ، آب سوخته و همراه با هاله ای زرد رنگ می باشد. در مواقعی که رطوبت هوا بالا باشد، روی سطح پایینی برگ های آلوده بافت کرکی و سفید تشکیل می شود. با توسعه آلودگی و خشک شدن برگ، زخم ها تیره شده و بافت برگی از هم می پاشد. نشانه های بیماری روی ساقه، شامل زخم های قهوه ای و آب سوخته می باشد. به طور معمول تیره شدن ساقه از قسمت نوک گیاه آغاز می شود و به طور ناگهانی باعث خشک شدن کل بوته می گردد. ساقه های آلوده به راحتی از محل زخم شکسته می شوند. مراحل اولیه آلودگی روی سطح غده به صورت لکه های پراکنده، بافت چوب پنبه ای و قهوه ای می باشد. با ادامه روند بیماری روی غده، زخم های قهوه ای یا آجری رنگ روی سیب زمینی گسترده می شود.

عامل بیماری گیاهی بادزدگی سیب زمینی، قارچ Phytophthora infestans می باشد.شرایط آب و هوایی مرطوب و محدوده دمای ١۵ الی ٢١ درجه سانتی گراد تاثیر زیادی در رشد عامل بیماری دارد. زمستان گذرانی این قارچ برای مدت چندین ماه تا چندین سال روی غده های آلوده صورت می گیرد. غده های آلوده مهم ترین منبع برای آغاز آلودگی در کشت بعدی محسوب می شود. باد، باران، آبیاری بارانی و تجهیزات کشاورزی باعث انتقال عامل بیماری می شوند.

پوسیدگی حلقوی سیب زمینی

این بیماری گیاهی باعث مسدود شدن بافت های آوندی بوته در طول رشد بوته میشود. علائم بیماری گیاهی پوسیدگی حلقوی سیب زمینی روی قسمت های هوایی بوته شامل پیچیده شدن لبه برگ به سمت بالا، پژمردگی برگ های پایینی، رنگ پریدگی بین رگبرگ ها و زرد شدن عمومی پهنک برگ می باشد. در مراحل اولیه آلودگی، بوته های آلوده در طول شب به حالت طبیعی خود باز می گردند. با برش عرضی از قسمت های پایینی بوته، شیرابه ای سفید از محل برش خارج می شود. این بیماری باعث تشکیل بخش های تیره و ترک خورده روی سطح غده های آلوده می شود. با برش غده های آلوده می توان تغییر رنگ حلقه ای شکل را در داخل غده مشاهده نمود. با فشردن غده، شیرابه ای کرم رنگ و لزجی از محل بافت های آوندی خارج می گردد. در ادامه روند آلودگی بافت داخلی غده از بین رفته و چوب پنبه ای می شود.

عامل این بیماری، باکتری Clavibacter michiganensis می باشد. شرایط آب و هوایی مرطوب و محدوده دمای ٢۴ الی ٣٢ درجه سانتی گراد تاثیر زیادی در رشد عامل بیماری دارد. این باکتری دوام کمی در خاک داشته ولی ممکن است از طریق صدمات مکانیکی، حشرات و ادوات کشاورزی منتقل شود. غده های آلوده باقی مانده در خاک و انبار منبع اصلی زمستان گذرانی این باکتری می باشد.

 اسکب سیب زمینی

این بیماری گیاهی دارای اسامی مختلفی از جمله اسکب معمولی، جرب سیب زمینی، اسکب پنهان، اسکب چاله دار و اسکب خرمایی می باشد. عامل این بیماری باکتریایی در اکثر خاک های مزارع سیب زمینی وجود دارد. نشانه های این بیماری تنها روی غده قابل مشاهده است. به طور معمول این بیماری باعث کاهش بازارپسندی محصول می شود. عامل این بیماری علاوه بر سیب زمینی باعث آسیب به محصولات دیگری از جمله هویج، چغندر و تربچه می شود.

نشانه های بیماری گیاهی اسکب معمولی سیب زمینی روی غده شامل زخم های چوب پنبه ای، مدور یا زاویه دار و تیره می باشد. زخم های روی غده در مرکز کمی فرورفته و قسمت حاشیه ای آن برآمده هستند که ظاهری چاله مانند را ایجاد می کنند. زخم های سطحی دارای اندازه های متفاوتی هستند و در صورت عدم کنترل بیماری در طی سالیان متوالی میزان خسارت افزایش می یابد. این زخم ها که در ابتدا به صورت منفرد یا دسته ای هستند به مرور زمان گسترش یافته و با پیوستن به یکدیگر سطح غده را در بر می گیرند. غده هایی که به صورت کامل رشد کرده باشند حساسیت پایینتری در برابر این بیماری دارند.

عامل بیماری گیاهی اسکب معمولی سیب زمینی، باکتری Streptomyces scabies می باشد. بعضی ارقام نسبت به این بیماری دارای مقاومت نسبی هستند، اما وجود رطوبت نسبی به مدت شش هفته قبل از برداشت باعث حفاظت غده در برابر بیماری می گردد. آب و خاک آلوده دو عامل مهم در جابجایی این باکتری به مناطق عاری از بیماری می باشد. آلودگی در داخل انبار گسترش پیدا نمی کند. کاشت بذور آلوده یا قطعات آلوده، باعث آغاز آلودگی در مناطق عاری از بیماری می شود. شرایط آب و هوایی نیمه خشک و محدوده دمای ٢۶ الی ٣۰ درجه سانتی گراد تاثیر زیادی در رشد عامل بیماری دارد.