تنشسرمازدگی جوانه و سرشاخه
Frost injury
قهوه‌ای یا آبسوخته‌شدن بافت‌های جوان پس از افت دما؛ گل و رشدهای تازه حساس‌ترند.
اقدام تشخیصی: زمان رخداد سرما را با مرحله فنولوژیک و الگوی خسارت در نقاط پست باغ تطبیق دهید.
دانشکده وانیا زیست | دایره‌المعارف گیاه
راهنمای جامع کاشت، داشت، تغذیه، آفات و بیماری‌های کیوی
راهنمای مزرعه‌ای و تشخیصی کیوی از انتخاب زمین، کاشت نهال، داربست، تربیت و هرس تا گرده‌افشانی، آبیاری، تغذیه، کمبود و مسمومیت عناصر، آفات، بیماری‌ها، علف‌های هرز، برداشت و نگهداری پس از برداشت.
تیرهActinidiaceae | آکتینیدیاسه
فرم رشدتاک خزان‌دار و چندساله
گرده‌افشانیاغلب دوپایه؛ نر و ماده جدا
مراحل حساسجوانه‌زنی، گل، تشکیل و رشد میوه
کیوی برای عملکرد پایدار به ریشه سالم، زهکشی مناسب، داربست قوی و مدیریت دقیق بار نیاز دارد.
شناخت گیاه
شناخت کیوی و منطق باردهی
کیوی گیاهی بالارونده، چوبی و بسیار پررشد است. مدیریت درست باغ زمانی ساده‌تر می‌شود که شاخه‌های بارده و جایگزین، بوته‌های نر و ماده و وضعیت ریشه به‌درستی از هم تشخیص داده شوند.
گونه و رقم
در تولید تجاری، Actinidia deliciosa و A. chinensis اهمیت بالایی دارند. رقم، نیاز سرمایی، زمان گل، رنگ گوشت، اندازه میوه و سازگاری گرده‌دهنده را تغییر می‌دهد.
چوب بارده
میوه کیوی روی شاخه‌های جدید همان سال تشکیل می‌شود؛ شاخه‌هایی که از چوب یک‌ساله سالم و مناسب رشد کرده‌اند. به همین دلیل در هرس زمستانه باید بخشی از چوب یک‌ساله برای باردهی حفظ و همزمان شاخه‌های جایگزین برای سال بعد آماده شوند.
ریشه حساس
ریشه کیوی به کمبود اکسیژن و ماندابی‌شدن حساس است. در خاک‌های سنگین یا نقاطی که آب می‌ایستد، افت ریشه و خطر فیتوفتورا افزایش می‌یابد.
تشخیص باغ قبل از کود: زردی کیوی همیشه کمبود آهن نیست. pH، زهکشی، شوری، وضعیت ریشه و الگوی سنی برگ باید همراه با آزمون خاک و برگ دیده شوند. برای مقایسه الگوی تشخیص در یک محصول باغی دیگر، راهنمای جامع انگور نیز مفید است.
احداث باغ
نحوه کاشت کیوی؛ از انتخاب زمین تا استقرار نهال
در کیوی، اشتباه در زهکشی، طرح داربست یا نسبت گرده‌دهنده‌ها بعد از احداث باغ به‌سادگی قابل جبران نیست.
زمین و خاک مناسب
- خاک عمیق، حاصلخیز و با زهکشی سریع؛ خاک دائماً اشباع مناسب نیست.
- پیش از کاشت، آزمایش خاک و آب برای pH، EC، آهک، عناصر غذایی و خطر شوری انجام شود.
- در خاک‌های سنگین، اصلاح زهکش و در صورت نیاز کاشت روی پشته قبل از خرید نهال طراحی شود.
- محل از بادهای شدید و جیب‌های سرمایی محافظت شود؛ شکستگی شاخه و خسارت جوانه و گل می‌تواند شدید باشد.
نهال سالم با سیستم ریشه فعال، نقطه شروع باغ یکنواخت است.
مراحل عملی کاشت
پیش از کاشت
نمونه خاک و آب، زهکشی، جهت ردیف، منبع آب، بادشکن و سازه داربست از پیش تعیین شود. نهال‌های نر و ماده باید از نظر زمان گل سازگار باشند.
کاشت نهال
ریشه‌ها بدون پیچیدگی در خاک استقرار یابند، طوقه زیر خاک دفن نشود و خاک اطراف ریشه بدون فشردگی افراطی تثبیت شود. آبیاری استقرار باید یکنواخت باشد، نه غرقابی ممتد.
سال‌های اول
هدف نخست ساخت تنه مستقیم و اسکلت اصلی روی داربست است؛ باردهی زودهنگام نباید جای تشکیل اسکلت سالم را بگیرد. کنترل علف هرز در نوار پای بوته اهمیت ویژه دارد.
فاصله کاشت یک عدد ثابت نیست. نوع داربست، قدرت رقم/پایه، ماشین‌آلات، اقلیم و روش هرس تعیین‌کننده‌اند. در منابع تجاری، فاصله‌های ردیفی و روی ردیف متنوع‌اند؛ طرح باید بر پایه سیستم باغ انتخاب شود نه یک نسخه عمومی.
مدیریت تاج
داربست، تربیت، هرس و مدیریت بار
کیوی رشد بسیار سریعی دارد و بدون داربست محکم و هرس منظم، تاج گیاه به‌سرعت متراکم می‌شود. این تراکم نور و جریان هوا را کم می‌کند و می‌تواند گرده‌افشانی، رنگ‌گیری و اندازه میوه را تحت‌تأثیر قرار دهد.
داربست T و پرگولا
دو سیستم رایج، T-bar و پرگولا هستند. سازه باید وزن شاخ‌وبرگ و بار میوه، باد و عملیات هرس را تحمل کند. یکنواختی سیم‌ها و دسترسی کارگر اهمیت دارد.
هرس زمستانه بوته ماده
شاخه‌های بارده ضعیف یا فرسوده حذف و چوب یک‌ساله مناسب برای باردهی و شاخه‌های جایگزین نگه داشته می‌شوند. تراکم زیاد، سایه و رطوبت داخل تاج را بالا می‌برد.
هرس بوته نر
هدف اصلی تولید گل و گرده همزمان با ماده است. هرس شدید نر پیش از گل می‌تواند ظرفیت گرده را کم کند؛ بخش اصلی هرس نر معمولاً پس از گلدهی انجام می‌شود.
خواب زمستانههرس ماده، تعمیر داربست، حذف چوب بیمار و برنامه‌ریزی بار
پیش از گلبازبینی جوانه و شاخه، کنترل رشدهای نابجا، آماده‌سازی گرده‌افشانی
پس از گلهرس و مدیریت بوته‌های نر، هدایت شاخه‌ها و تعدیل سایه‌اندازی
تابستانهرس سبز هدفمند، کنترل رشد بسیار قوی و حفظ نور مناسب میوه
گل و میوه
گلدهی، گرده‌افشانی و تشکیل میوه
در بیشتر ارقام کیوی، بوته‌های نر و ماده جدا از هم هستند. برای تشکیل میوه مناسب، گلدهی بوته نر باید با گلدهی بوته ماده همزمان باشد تا گرده کافی به گل‌های ماده برسد.
انتخاب گرده‌دهندهبوته نر باید با رقم ماده هم‌پوشانی گل داشته باشد. در سیستم‌های تجاری، نسبت نر به ماده معمولاً در یک بازه مدیریت می‌شود و می‌تواند حدود ۱:۵ تا ۱:۸ باشد؛ عدد نهایی تابع رقم و طرح باغ است.
زنبور و گردهفعالیت گرده‌افشان‌ها، هوای مناسب و توزیع بوته‌های نر اهمیت دارند. گل کیوی شهد جذاب فراوانی ندارد، بنابراین تراکم و مدیریت کندو باید سنجیده باشد.
دوره گلسمپاشی حشره‌کش‌های مضر برای گرده‌افشان‌ها در زمان فعالیت زنبور می‌تواند تشکیل میوه را مختل کند. عملیات حفاظت گیاه با زمان گل هماهنگ شود.
پس از تشکیلبار بیش‌ازحد به میوه‌های کوچک و سایه‌اندازی منجر می‌شود. تنک و مدیریت بار باید متناسب با قدرت بوته و هدف بازار باشد.
آب و اقلیم
آبیاری، سرما، گرما و اختلالات فیزیولوژیک
برگ‌های بزرگ کیوی آب زیادی مصرف می‌کنند، اما ریشه این گیاه تحمل کمی در برابر ماندابی‌شدن دارد. بنابراین آبیاری باید رطوبت کافی را تأمین کند، بدون اینکه خاک برای مدت طولانی اشباع و کم‌اکسیژن بماند.
آبیاری
رطوبت ناحیه ریشه یکنواخت نگه داشته شود. نوسان خشک–خیس شدید می‌تواند رشد میوه و جذب عناصر را مختل کند. مدت و دفعات آبیاری با بافت خاک، هوا و حجم ریشه تنظیم شود.
کیفیت آب
EC، کلر، سدیم و بی‌کربنات آب بررسی شود. نمک تجمعی می‌تواند به سوختگی حاشیه برگ شبیه کمبود پتاسیم منجر شود و جذب برخی عناصر را محدود کند.
زهکش
ایستایی آب، ریشه را خفه و زمینه پوسیدگی ریشه و طوقه را فراهم می‌کند. در نقاط مسئله‌دار، فقط تغییر برنامه آبیاری کافی نیست و مسیر خروج آب باید اصلاح شود.
تنش
تنشماندابیشدن و خفگی ریشه
Waterlogging / hypoxia
کاهش رشد، زردی، پژمردگی متناوب و مرگ ریشه در خاک اشباع؛ اغلب با فیتوفتورا اشتباه می‌شود.
اقدام تشخیصی: پروفیل خاک و ریشه را باز کنید؛ بوی بی‌هوازی، ریشه تیره و مدت ایستایی آب بررسی شود.
تنشآفتابسوختگی و گرمای شدید
Heat / sunburn
سوختگی بافت در معرض تابش، به‌ویژه میوه یا برگ‌هایی که ناگهان پس از هرس شدید در معرض آفتاب قرار گرفته‌اند.
اقدام تشخیصی: جهت تابش، دمای روزهای قبل و سابقه هرس سبز را بررسی کنید.
تنشباد و شکستگی شاخه
Wind injury
پارگی برگ، شکستگی شاخه‌های نرم، زخم روی میوه و اختلال در شکل‌دهی تاج در باغ‌های بدون بادشکن.
اقدام تشخیصی: الگوی خسارت یک‌طرفه و جهت باد غالب، سرنخ اصلی است.
تنشتگرگ
Hail injury
زخم‌های ضربه‌ای روی برگ، شاخه و میوه که می‌توانند دروازه ورود عوامل بیماری‌زا شوند.
اقدام تشخیصی: هم‌زمانی با رخداد تگرگ و یکنواختی لکه‌های ضربه‌ای را بررسی کنید.
تنشخشکی و تنش آبی
Drought stress
افتادگی برگ در ساعات گرم، توقف رشد، سوختگی حاشیه و کاهش اندازه میوه در تنش طولانی.
اقدام تشخیصی: رطوبت خاک در عمق ریشه، یکنواختی قطره‌چکان‌ها و فشار شبکه را کنترل کنید.
در دوره‌های تنش گرمایی، سرما یا بازیابی پس از آسیب، تصمیم درباره محرک‌ها باید بعد از اصلاح عامل اصلی تنش انجام شود. در صورت نیاز به مطالعه رویکرد ضدتنش، صفحه کود آنتی‌استرس شاور را می‌توان به‌عنوان یکی از منابع داخلی مرتبط بررسی کرد.
تشخیص تغذیه‌ای
اطلس کمبود عناصر غذایی در کیوی
کیوی فقط «آهن و پتاسیم» کمبود نشان نمی‌دهد. در منابع تخصصی Actinidia، کمبود نیتروژن، فسفر، پتاسیم، منیزیم، کلسیم، گوگرد، آهن، منگنز، روی، بور، مس، مولیبدن و حتی کلر گزارش شده است. تشخیص نهایی باید با نمونه‌برداری استاندارد برگ و آزمون خاک/آب تأیید شود.
ترتیب تشخیص: ابتدا سن برگ مبتلا، محل شروع علائم، الگوی بین‌رگبرگی یا حاشیه‌ای، رشد شاخه و وضعیت ریشه ثبت شود؛ سپس نتایج آزمایش با مرحله رشد و روش نمونه‌برداری تفسیر گردد. تصویر به‌تنهایی مبنای نسخه کودی نیست.
کمبودکمبود نیتروژن در کیوی
Nitrogen deficiency | N
سبز تیره برگ‌های پیر به سبز روشن و سپس زردی می‌رود؛ رشد بوته و میوه کند می‌شود و در کمبود شدید افت عملکرد دیده می‌شود.
اقدام تشخیصی: کمبود از برگ‌های مسن‌تر شروع می‌شود. آزمایش برگ و سابقه نیتروژن و آبشویی بررسی شود.
کمبودکمبود فسفر در کیوی
Phosphorus deficiency | P
رشد ضعیف و در حالت شدید کلروز بین‌رگبرگی و تغییر رنگ برگ؛ کمبود واقعی در باغ‌های متعادل نسبتاً کم‌شیوع‌تر است.
اقدام تشخیصی: P خاک، pH، دمای خاک و رشد ریشه را همراه برگ‌آنالیز بررسی کنید.
کمبودکمبود پتاسیم در کیوی
Potassium deficiency | K
در برگ‌های مسن، لبه‌ها پیچ می‌خورند؛ کلروز بین رگبرگی از حاشیه پیش می‌رود و بعد می‌تواند به نکروز و ریزش زودرس برسد.
اقدام تشخیصی: کمبود پتاسیم را از شوری، سوختگی و ازدیاد نیتروژن با EC و برگ‌آنالیز تفکیک کنید.
کمبودکمبود منیزیم در کیوی
Magnesium deficiency | Mg
کلروز بین‌رگبرگی برگ‌های پیر از میانه فصل برجسته می‌شود؛ گاهی نوارها یا لکه‌های نکروزه موازی رگبرگ دیده می‌شود.
اقدام تشخیصی: Mg برگ، تعادل K/Mg و وضعیت ریشه بررسی شود؛ مصرف زیاد K می‌تواند رقابت تغذیه‌ای را تشدید کند.
کمبودکمبود آهن در کیوی
Iron deficiency | Fe
برگ‌های جوان زرد می‌شوند ولی رگبرگ‌ها سبزتر می‌مانند؛ در آهک و pH بالا شایع‌تر است و کمبود شدید می‌تواند رشد را محدود کند.
اقدام تشخیصی: pH و آهک فعال خاک، زهکشی و Fe برگ بررسی شود؛ آهن کل خاک به‌تنهایی دسترسی آهن را نشان نمی‌دهد.
کمبودکمبود گوگرد در کیوی
Sulfur deficiency | S
برگ‌های جوان به‌صورت نسبتاً یکنواخت سبز روشن تا زرد می‌شوند و رگبرگ‌ها نیز در کمبود شدید رنگ می‌بازند؛ برگ‌های پیر مدت بیشتری سبز می‌مانند.
اقدام تشخیصی: سن برگ شروع علائم کلید تفکیک از کمبود نیتروژن است.
کمبودکمبود مس در کیوی
Copper deficiency | Cu
جوانه‌زنی و رشد هوایی ضعیف، برگ جوان سبز روشن با رگبرگ اصلی تیره‌تر و در کمبود شدید مرگ نوک شاخه و کاهش اندازه میوه ممکن است دیده شود.
اقدام تشخیصی: خاک‌های شنی، آهکی یا بسیار آلی و سابقه مصرف مس بررسی شود؛ بیش‌بود مس در باغ‌های سمپاشی‌شده نیز ممکن است.
کمبودکمبود بور در کیوی
Boron deficiency | B
بدشکلی رشدهای جوان، لکه‌های زرد نامنظم در برگ‌های جوان، اختلال رشد انتهایی و ضعف تشکیل میوه می‌تواند رخ دهد.
اقدام تشخیصی: B برگ و خاک با دقت تفسیر شود؛ فاصله کمبود تا مسمومیت بور باریک است و مصرف بدون آزمون خطرناک است.
کمبودکمبود کلسیم در کیوی
Calcium deficiency | Ca
کلسیم برای دیواره سلولی و کیفیت بافت اهمیت دارد؛ کمبود عملکردی بیشتر در رشدهای جوان و کیفیت میوه مطرح می‌شود و با اختلال آب‌رسانی تشدید می‌شود.
اقدام تشخیصی: Ca برگ/میوه، رشد ریشه، یکنواختی آب و رقابت K/Mg/NH4 بررسی شود؛ صرف افزایش کود کلسیمی همیشه مشکل انتقال را حل نمی‌کند.
کمبودکمبود منگنز در کیوی
Manganese deficiency | Mn
کلروز بین‌رگبرگی و کاهش فتوسنتز ممکن است ایجاد شود؛ شدت الگو به pH و دسترسی منگنز وابسته است.
اقدام تشخیصی: pH، Mn قابل جذب و Fe همزمان بررسی شود تا با کمبود آهن اشتباه نشود.
کمبودکمبود روی در کیوی
Zinc deficiency | Zn
کوچک‌شدن برگ، کوتاه‌شدن فاصله میان‌گره‌ها و کلروز یا لکه‌دارشدن برگ‌های جوان از نشانه‌های محتمل است.
اقدام تشخیصی: Zn برگ و سابقه فسفر بالا، pH و ماده آلی خاک بررسی شود.
کمبودکمبود مولیبدن در کیوی
Molybdenum deficiency | Mo
اختلال در متابولیسم نیتروژن می‌تواند رشد ضعیف و علائم شبیه کمبود نیتروژن ایجاد کند؛ کمبود ظاهری کمتر از عناصر اصلی دیده می‌شود.
اقدام تشخیصی: آزمون برگ و pH خاک ضروری است؛ مولیبدن با فعالیت نیترات ردوکتاز مرتبط است.
کمبودکمبود کلر در کیوی
Chloride deficiency | Cl
Actinidia در مقایسه با بسیاری از درختان میوه نیاز قابل‌توجهی به کلر دارد؛ کمبود شدید می‌تواند رشد ریشه و شاخه را محدود کند، هرچند ازدیاد کلر نیز مسئله مهمی است.
اقدام تشخیصی: Cl آب، خاک و برگ همزمان بررسی شود؛ کمبود و مسمومیت را از هم تفکیک کنید.
راهنمای تصویری چندعنصری
برای کنار هم دیدن چند الگوی تغذیه‌ای کیوی، این اطلس تصویری چندپنلی به‌عنوان مرجع تکمیلی آمده است؛ تشخیص نهایی همچنان باید با آزمایش تأیید شود.
نیتروژنپتاسیمآهنمنیزیممقایسه چند الگوی تغذیه‌ای با تصاویر لوکال مخزن وانیا؛ تشخیص نهایی با آزمون برگ و خاک تأیید شود.
برای برنامه تغذیه، بهتر است به‌جای نسخه ثابت، نتایج آزمون خاک/برگ و مرحله رشد مبنا قرار گیرد. در صفحات داخلی محصولات، کود جلبک دریایی شاور صرفاً به‌عنوان گزینه محرک رشد مطرح است و جای اصلاح کمبود اثبات‌شده یک عنصر را نمی‌گیرد.
افتراق علائم
مسمومیت عناصر، شوری و آسیب‌های شیمیایی در کیوی
برگ‌سوزی در کیوی می‌تواند از کمبود، مسمومیت، شوری، سمپاشی یا تنش آب ناشی شود. محل شروع علائم و سابقه عملیات باغ برای افتراق ضروری است.
آسیبمسمومیت نیتروژن در کیوی
Nitrogen excess
رشد بسیار نرم و متراکم، برگ‌های شل و پیچیده و کاهش تعادل باردهی؛ نیتروژن دیرهنگام می‌تواند کیفیت نگهداری میوه را تضعیف کند.
اقدام تشخیصی: N برگ و سابقه کوددهی، رشد رویشی و زمان آخرین مصرف نیتروژن بررسی شود.
آسیبمسمومیت بور در کیوی
Boron toxicity
کلروز زردـسبز بین رگبرگی ابتدا در برگ‌های مسن و سپس لکه‌های نکروزه؛ تجمع بور در حاشیه برگ می‌تواند برجسته باشد.
اقدام تشخیصی: B آب، خاک و برگ بررسی شود؛ قبل از هر بوردهی تکمیلی نتیجه آزمون لازم است.
آسیبمسمومیت کلر در کیوی
Chloride toxicity
سوختگی حاشیه برگ و پیشروی نکروز، معمولاً از برگ‌های پایه‌ای/مسن‌تر؛ آب شور یا کودهای کلردار می‌تواند عامل باشد.
اقدام تشخیصی: Cl و EC آب و برگ، زهکشی و کسری آبشویی کنترل شود.
آسیبمسمومیت مس در کیوی
Copper toxicity
کاهش رشد ریشه و اختلال جذب K، Fe، Mn و Zn؛ در باغ‌هایی با سابقه طولانی ترکیبات مسی باید تجمع خاک در نظر گرفته شود.
اقدام تشخیصی: Cu خاک و برگ و سابقه سمپاشی مسی بررسی شود؛ علائم هوایی ممکن است غیر اختصاصی باشند.
آسیبمسمومیت منگنز در کیوی
Manganese toxicity
تصویر مرجع الگوی مسمومیت منگنز؛ میزبان تصویر کیوی نیست و تشخیص در باغ کیوی باید با آزمون تأیید شود.
در خاک‌های اسیدی و شرایط احیایی، Mn قابل جذب می‌تواند بالا رود و لکه‌دارشدن یا اختلال رشد ایجاد کند.
اقدام تشخیصی: pH، زهکشی و Mn برگ/خاک را همزمان بررسی کنید.
آسیبشوری و EC بالا در کیوی
Salinity / high EC
سوختگی حاشیه برگ، افت رشد و کاهش جذب آب؛ شدت علائم به نمک غالب، کیفیت آب و زهکش بستگی دارد.
اقدام تشخیصی: EC آب و عصاره خاک، Na و Cl و یکنواختی آبیاری بررسی شود.
آسیبآسیب ناشی از بادبردگی علف‌کش
Herbicide drift
پیچش، بدشکلی رشدهای جوان، توقف رشد یا سوختگی نامتقارن در سمت مجاور سمپاشی؛ بسته به ماده فعال الگو متفاوت است.
اقدام تشخیصی: زمان ظهور علائم را با عملیات علف‌کش در باغ یا قطعه مجاور تطبیق دهید.
آسیبگیاهسوزی محلول‌پاشی و اختلاط نامناسب
Spray phytotoxicity
تصویر مرجع الگوی گیاه‌سوزی محلول‌پاشی؛ شدت و شکل علائم در کیوی می‌تواند متفاوت باشد.
لکه و سوختگی نسبتاً ناگهانی پس از محلول‌پاشی، به‌ویژه در گرما، غلظت بالا یا اختلاط ناسازگار.
اقدام تشخیصی: تاریخ، دما، pH آب، غلظت و تمام مواد مخزن بازبینی شود.
اطلس آفات
آفات مهم و قابل‌توجه کیوی
اهمیت آفات به منطقه تولید بستگی دارد. تشخیص آفت باید بر مشاهده خود آفت/مرحله زیستی، محل خسارت و پایش باغ استوار باشد، نه صرفاً شباهت ظاهری لکه‌ها.
قاعده مصرف سم: مواد مؤثره زیر «گزینه‌های قابل بررسی» هستند، نه نسخه دوز ثابت. ثبت مصرف روی کیوی، برچسب رسمی، دوز، فاصله تا برداشت، محدودیت اختلاط، مقاومت آفت و شرایط منطقه باید قبل از مصرف با کارشناس و مقررات محلی تطبیق داده شود. در زمان گل از کاربردهای مضر برای گرده‌افشان‌ها پرهیز شود.
آفتشپشکهای سپردار کیوی
Armored scales
پوشش‌های سپردار روی شاخه یا میوه، ضعف بوته و افت بازارپسندی میوه. پایش شاخه‌های یک‌ساله و میوه‌های نزدیک تاج مهم است.
اقدام تشخیصی: نوع شپشک و مرحله فعال پوره مشخص شود.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: روغن معدنی باغبانی و پیری‌پروکسی‌فن در برخی برنامه‌های ثبت‌شده کیوی به‌کار می‌روند؛ زمان‌بندی بر اساس مرحله حساس آفت باشد.
آفتشپشک سفید توت / هلو
Pseudaulacaspis pentagona
کلنی‌های سفید روی پوست شاخه و گاهی میوه؛ آلودگی شدید می‌تواند شاخه را ضعیف کند.
اقدام تشخیصی: پوسته سپر را بررسی و حضور پوره‌های متحرک را با ذره‌بین/نوار پایش کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: روغن معدنی و تنظیم‌کننده‌های رشد حشرات مانند پیری‌پروکسی‌فن، فقط در صورت ثبت محلی و در زمان پوره‌های حساس بررسی شوند.
آفتکرمهای برگ‌پیچ
Leafrollers
لاروها برگ را با تار جمع می‌کنند و می‌توانند به سطح میوه نیز آسیب بزنند.
اقدام تشخیصی: داخل برگ‌های پیچیده را برای لارو و فضولات بررسی کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki برای لاروهای جوان از گزینه‌های زیستی/میکروبی شناخته‌شده است؛ سایر حشره‌کش‌ها باید از ثبت محلی کیوی انتخاب شوند.
آفتکنه تارتن دولکه
Tetranychus urticae
ریز لکه‌های روشن روی برگ، برنزه‌شدن و در آلودگی شدید تار ظریف؛ هوای گرم و خشک می‌تواند جمعیت را بالا ببرد.
اقدام تشخیصی: پشت برگ را با لوپ برای کنه، تخم و تار بررسی کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: آبامکتین یا بیفنازیت در بعضی نظام‌های ثبت مصرف برای کنه‌ها کاربرد دارند؛ ثبت اختصاصی روی کیوی و اثر بر کنه‌های شکارگر بررسی شود.
آفتتریپس
Thrips spp.
خراش سطح برگ یا میوه و زخم‌های سطحی؛ گونه و زمان حضور تعیین می‌کند که خسارت اقتصادی باشد یا نه.
اقدام تشخیصی: با تکاندن گل/برگ روی سطح سفید و کارت چسبنده پایش کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: اسپینوساد یا اسپینتورام در برخی محصولات/کشورها علیه تریپس ثبت دارند؛ روی کیوی فقط در صورت ثبت محلی، و خارج از زمان فعالیت گرده‌افشان‌ها بررسی شوند.
آفتنماتدهای گره‌ریشه
Meloidogyne spp.
گره روی ریشه، کاهش رشد و ضعف بوته؛ خسارت در خاک‌های آلوده و نهال حساس بیشتر است.
اقدام تشخیصی: ریشه را برای گال و خاک را با آزمون نماتد بررسی کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: کنترل پس از استقرار باغ محدود است؛ تصمیم‌های شیمیایی/نماتدکش باید پیش از کاشت و فقط بر پایه آزمون خاک و ثبت محلی انجام شود.
آفتسن باکس‌الدر
Boisea trivittata
در برخی مناطق روی میوه کیوی تغذیه می‌کند و لکه/بدشکلی ایجاد می‌کند؛ اهمیت آن منطقه‌ای است.
اقدام تشخیصی: حضور تجمعی حشرات و زمان نزدیک برداشت بررسی شود.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: اسفن‌والرات در برنامه‌های برخی مناطق گزارش شده است؛ به‌علت تفاوت ثبت، فقط با تأیید برچسب محلی کیوی قابل بررسی است.
آفتسن قهوه‌ای مرمری
Halyomorpha halys
مکیدن از میوه می‌تواند فرورفتگی، لکه داخلی و افت کیفیت ایجاد کند؛ آفت مهاجم و منطقه‌ای است.
اقدام تشخیصی: تله، پایش حاشیه باغ و بررسی آثار تغذیه روی میوه انجام شود.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: انتخاب حشره‌کش باید از فهرست ثبت محلی کیوی باشد؛ مدیریت مرز باغ و پایش جمعیت پایه تصمیم است.
آفتسفیدبالک/زنجرک‌های عسلی منطقه‌ای
Metcalfa pruinosa
ترشح عسلک، رشد کپک دوده‌ای و حضور توده‌های مومی روی شاخه و برگ در مناطق آلوده.
اقدام تشخیصی: عسلک را از بیماری قارچی اولیه تفکیک و حشره تولیدکننده عسلک را پیدا کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: کنترل شیمیایی فقط در صورت عبور از آستانه و وجود ثبت محلی؛ حفظ دشمنان طبیعی و مدیریت عسلک اولویت دارد.
آفتسوسکهای چوب‌خوار و زایلم‌خوار
Xyleborus spp.
سوراخ‌های کوچک روی چوب، خاک‌اره یا ضعف ناگهانی شاخه؛ بوته‌های تنش‌دیده بیشتر در معرض حمله‌اند.
اقدام تشخیصی: شاخه را باز و دالان و حشره را تأیید کنید؛ بیماری‌های چوب همزمان بررسی شوند.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: درمان شیمیایی پس از نفوذ به چوب محدود است؛ حذف چوب شدیداً آلوده و کاهش تنش پایه مدیریت است.
اطلس بیماری‌ها
بیماری‌های مهم کیوی؛ از Psa تا پوسیدگی ریشه و انبار
در بیماری‌های کیوی، تشخیص آزمایشگاهی برای لکه‌های باکتریایی، شانکرها و پوسیدگی‌های ریشه‌ای ارزش زیادی دارد؛ چند بیماری می‌توانند همزمان روی یک بوته ضعیف دیده شوند.
سموم بیماری‌ها: ماده مؤثره فقط وقتی باید وارد برنامه شود که بیماری و زمان مداخله مشخص باشند. وضعیت ثبت روی کیوی، محدودیت تعداد مصرف، مقاومت، دوره کارنس، حداکثر باقیمانده و سازگاری با برداشت باید برای همان منطقه بررسی شود.
بیماریشانکر باکتریایی کیوی Psa
Pseudomonas syringae pv. actinidiae
تراوش قرمز/سفید از زخم یا شانکر، مرگ جوانه و شاخه، لکه‌های برگی و خسارت گل از نشانه‌های مهم‌اند؛ رطوبت، زخم و ابزار آلوده به انتشار کمک می‌کنند.
اقدام تشخیصی: ترشح و مرز شانکر را بررسی و نمونه برای تأیید آزمایشگاهی ارسال کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: ترکیبات مسی مانند هیدروکسید مس یا اکسی‌کلرور مس و فرآورده‌های زیستی Bacillus در برخی برنامه‌ها استفاده می‌شوند؛ زمان، حساسیت برگ و ثبت محلی تعیین‌کننده است.
بیماریلکههای برگی Psa
Psa leaf spots
لکه‌های قهوه‌ای با هاله زرد روی برگ، به‌ویژه در هوای مرطوب؛ علائم برگی باید همراه بررسی شاخه و گل تفسیر شوند.
اقدام تشخیصی: از لکه‌های فعال نمونه‌برداری و سابقه باران/تگرگ/هرس را ثبت کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: ترکیبات مسی فقط در بازه‌های مجاز و با توجه به خطر گیاه‌سوزی Actinidia؛ زیست‌محصولات Bacillus در برخی برنامه‌ها قابل بررسی‌اند.
بیماریپوسیدگی ریشه و طوقه فیتوفتورایی
Phytophthora spp.
ضعف تدریجی، زردی تاج، ریشه‌های قهوه‌ای و پوسیدگی بافت طوقه؛ آب ایستاده بیماری را تشدید می‌کند.
اقدام تشخیصی: پوست طوقه و ریشه‌های ظریف را بازبینی و زهکش باغ را همزمان ارزیابی کنید.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: مفنوکسام و فسفونات‌ها/نمک‌های اسید فسفروس در برخی ثبت‌های کیوی وجود دارند؛ بدون اصلاح زهکش اثر برنامه محدود می‌شود.
بیماریپوسیدگی خاکستری میوه
Botrytis cinerea
پوسیدگی نرم و خاکستری میوه، به‌ویژه پس از برداشت و در محل زخم یا آلودگی گل/دم میوه؛ رطوبت و آسیب مکانیکی خطر را بالا می‌برد.
اقدام تشخیصی: میوه‌های انبار و زخم‌های دم میوه بررسی و از پوسیدگی‌های دیگر تفکیک شوند.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: سایپرودینیل در برخی برنامه‌های پیش‌برداشت و فلودیوکسونیل در برخی تیمارهای پس‌برداشت ثبت شده‌اند؛ برچسب و MRL مقصد بازار الزاماً کنترل شود.
بیماریپوسیدگی ریشه آرمیلاریایی
Armillaria spp.
کاهش رشد و زوال تاک همراه با پوسیدگی ریشه؛ رشته‌ها یا صفحات قارچی زیر پوست ریشه/طوقه می‌توانند سرنخ باشند.
اقدام تشخیصی: ریشه و طوقه باز شود و سابقه درختان قبلی زمین بررسی گردد.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: درمان شیمیایی مطمئن و نجات‌بخش برای بوته آلوده وجود ندارد؛ حذف منبع آلوده، ریشه‌های بیمار و مدیریت آب اهمیت اصلی دارد.
بیماریگال طوقه
Agrobacterium / Rhizobium radiobacter
توده‌های گال‌مانند روی طوقه و ریشه یا محل زخم؛ نهال آلوده می‌تواند بیماری را وارد باغ کند.
اقدام تشخیصی: گال با کالوس زخم یا تورم طبیعی اشتباه نشود؛ نهالستان و محل آسیب بررسی شود.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: کنترل زیستی سویه K84/K1026 در برخی سیستم‌ها به‌صورت پیشگیری برای مواد کاشت استفاده می‌شود؛ گال موجود درمان شیمیایی ساده ندارد.
بیماریشانکر خونریزی‌دهنده
Pseudomonas syringae complex
تراوش از زخم‌های چوب، نکروز زیر پوست و خشکیدگی شاخه؛ یخبندان و زخم هرس می‌توانند زمینه‌ساز باشند.
اقدام تشخیصی: پوست روی مرز سالم/بیمار برداشته و نمونه‌برداری شود.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: در راهنمای UC درمان شیمیایی قطعی توصیه نشده؛ هرس بافت آلوده در هوای خشک و بهداشت ابزار مهم‌تر است.
بیماریبلایت باکتریایی گل و جوانه
Pseudomonas spp.
قهوه‌ای‌شدن گل، جوانه و بافت‌های جوان در دوره خنک و مرطوب؛ سرمازدگی می‌تواند بسیار شبیه باشد.
اقدام تشخیصی: رابطه علائم با سرما و بارندگی و توزیع آن در باغ بررسی و در صورت نیاز آزمایش انجام شود.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: برای این بیماری در برخی راهنماها کنترل شیمیایی قابل اتکایی توصیه نشده است؛ پیشگیری از زخم و مدیریت رطوبت اهمیت بیشتری دارد.
بیماریبیماریهای چوب / ESCA-like
Wood diseases
ضعف بخشی از تاج، پژمردگی، تورم‌های غیرعادی تنه یا نکروز چوب و کاهش اندازه میوه در باغ‌های مسن‌تر.
اقدام تشخیصی: مقطع چوب و مسیر نکروز بررسی شود و Psa و آسیب زمستانه کنار گذاشته شوند.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: برای ESCA کیوی درمان قارچ‌کش تأییدشده و درمانی وجود ندارد؛ حذف چوب بیمار، ضدعفونی ابزار و هرس در شرایط خشک پایه کار است.
بیماریکپک دوده‌ای روی عسلک
Sooty mold
تصویر مرجع کپک دوده‌ای سطح میوه؛ در کیوی لکه‌های دوده‌ای/تیره می‌توانند با Cladosporium و Alternaria همراه باشند.
لایه سیاه سطحی روی برگ یا میوه که با دست تا حدی پاک می‌شود؛ معمولاً ثانویه به حشرات عسلی است.
اقدام تشخیصی: وجود عسلک، شپشک یا زنجرک را پیدا کنید؛ خود دوده عامل اولیه ضعف نیست.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: هدف شیمیایی اصلی، آفت تولیدکننده عسلک است؛ قارچ‌کش مستقل برای دوده معمولاً راه‌حل اصلی نیست.
بیماریلکه آب و Juice blotch میوه
Water staining / juice blotch
لکه‌های سطحی یا آبسوخته روی میوه در شرایط رطوبت بالا و تماس با شیره؛ می‌تواند بازارپسندی را کم کند.
اقدام تشخیصی: الگوی لکه، زخم مکانیکی، تماس میوه‌ها و شرایط باران/برداشت بررسی شود.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: کنترل بیشتر فرهنگی و بهداشتی است؛ انتخاب هر قارچ‌کش فقط پس از تشخیص عامل و ثبت محلی.
بیماریپوسیدگیهای ثانویه انبار
Postharvest rots
نرم‌شدن موضعی، لکه‌های فرو رفته یا رشد کپک در انبار؛ زخم برداشت، دمای نامناسب و اتیلن می‌توانند روند را تشدید کنند.
اقدام تشخیصی: میوه پوسیده از دسته جدا و عامل آزمایشگاهی در خسارت تکرارشونده شناسایی شود.
گزینه شیمیایی/ماده مؤثره: تیمار پس‌برداشت فقط بر اساس ماده ثبت‌شده مقصد بازار؛ بهداشت خط، سردکردن سریع و جلوگیری از زخم اولویت دارد.
در باغ‌های میوه، افتراق بیماری از کمبود تغذیه‌ای بسیار مهم است. برای مقایسه ساختار تشخیص شانکر و بیماری‌های چوب در محصولی دیگر، دایره‌المعارف انار و دایره‌المعارف سیب نیز در دسترس است.
مدیریت کف باغ
علف‌های هرز مهم باغ کیوی
هدف، حذف کورکورانه پوشش نیست؛ باید رقابت در نوار پای بوته، میزبان‌های آفت، دسترسی آبیاری و خطر فرسایش با هم مدیریت شوند.
علف هرزپیربهار کانادایی / کونیزا
Conyza canadensis
علف هرز یک‌ساله با تولید بذر فراوان و سابقه مقاومت به علف‌کش‌ها در بسیاری از مناطق.
اقدام تشخیصی: بوته‌ها پیش از بذر‌دهی حذف و وابستگی به یک ماده مؤثره تکراری شکسته شود.
علف هرزپیچک صحرایی
Convolvulus arvensis
چندساله خزنده با ریشه عمیق؛ دور نهال و تجهیزات می‌پیچد و با حذف سطحی دوباره سبز می‌شود.
اقدام تشخیصی: ذخیره ریشه و نقاط کانونی باغ در چند نوبت هدف قرار گیرد.
علف هرزقیاق / سورگوم وحشی
Sorghum halepense
چندساله ریزوم‌دار، رقابتی و سریع‌گستر؛ تکه‌کردن ریزوم با شخم نامناسب می‌تواند پراکنش را بیشتر کند.
اقدام تشخیصی: قبل از تولید بذر و با برنامه چندمرحله‌ای ریزوم‌ها مدیریت شوند.
علف هرزاویارسلام
Cyperus spp.
سعدی چندساله با اندام زیرزمینی پایدار؛ کنترل ناقص موجب بازرویی سریع می‌شود.
اقدام تشخیصی: گونه و گستره کانون مشخص و از انتقال خاک آلوده جلوگیری شود.
علف هرزپنجهمرغی
Cynodon dactylon
چندساله رونده با ریزوم و استولون؛ وارد نوار آبیاری و اطراف تنه می‌شود.
اقدام تشخیصی: کنترل مکانیکی ناقص می‌تواند قطعات رویشی را پخش کند.
علف هرزتاجخروس وحشی
Amaranthus spp.
تابستانه سریع‌رشد با تولید بذر بالا؛ در خاک‌های غنی نوار آبیاری رقابت شدیدی ایجاد می‌کند.
اقدام تشخیصی: کنترل در مرحله کوچک پیش از بذر‌دهی مؤثرتر است.
علف هرزسلمهتره
Chenopodium album
یک‌ساله با قدرت بذر‌دهی زیاد؛ در باغ‌های جوان بر آب و مواد غذایی رقابت می‌کند.
اقدام تشخیصی: مدیریت زودهنگام و جلوگیری از ورود بذر به بانک بذر خاک.
علف هرزپنیرک
Malva spp.
در باغ‌ها و حاشیه‌ها می‌تواند پایدار شود و عملیات کف باغ را دشوار کند.
اقدام تشخیصی: کنترل در مرحله رزت/جوان ساده‌تر از بوته بالغ است.
علف‌کش در باغ کیوی: تماس یا بادبردگی محلول به تنه سبز، پاجوش و برگ کیوی می‌تواند خسارت شدید ایجاد کند. انتخاب ماده مؤثره، حفاظ نازل، فشار، باد و مرحله رشد علف هرز باید بر اساس برچسب ثبت‌شده باغات دائمی و شرایط محلی انجام شود.
IPM + ماده مؤثره
مدیریت تلفیقی و گزینه‌های شیمیایی به زبان قابل‌استفاده
نام ماده مؤثره در جدول آمده تا کشاورز بداند درباره چه چیزی با کارشناس یا فروشنده صحبت می‌کند؛ اما «وجود نام» به معنی مجاز بودن خودکار در هر کشور یا هر رقم کیوی نیست.
| مسئله | پایه مدیریت | ماده مؤثره/گزینه قابل بررسی | نکته زمان‌بندی |
|---|---|---|---|
| شپشک سپردار | پایش پوره متحرک + حفظ دشمن طبیعی | روغن معدنی باغبانی، پیری‌پروکسی‌فن | همزمان با مرحله حساس پوره؛ نه مصرف تقویمی |
| برگ‌پیچ | پایش تخم و لارو جوان | Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki | روی لارو جوان مؤثرتر است |
| کنه | پایش پشت برگ + حفظ کنه شکارگر | آبامکتین، بیفنازیت؛ فقط در صورت ثبت محلی | چرخش ماده مؤثره برای مدیریت مقاومت |
| تریپس | کارت چسبنده و پایش گل/برگ | اسپینوساد یا اسپینتورام؛ مشروط به ثبت کیوی | زمان گل و گرده‌افشان‌ها خط قرمز است |
| Psa | نهال سالم، ابزار تمیز، هرس خشک، حذف بافت آلوده | هیدروکسید مس، اکسی‌کلرور مس، Bacillus-based products | خطر گیاه‌سوزی و محدودیت تجمع مس بررسی شود |
| فیتوفتورا | زهکشی + کنترل مدت آبیاری | مفنوکسام، فسفونات‌ها/اسید فسفروس | بدون اصلاح آب ایستاده، سم به‌تنهایی کافی نیست |
| بوتریتیس | کاهش زخم و رطوبت + بهداشت برداشت | سایپرودینیل؛ فلودیوکسونیل در برخی برنامه‌های پس‌برداشت | ثبت، MRL بازار و فاصله برداشت کنترل شود |
| آرمیلاریـا | حذف ریشه/چوب آلوده و مدیریت آب | درمان شیمیایی نجات‌بخش قابل اتکا وجود ندارد | پیشگیری قبل از کاشت مهم‌تر است |
| گال طوقه | نهال سالم و جلوگیری از زخم | Agrobacterium radiobacter K84/K1026 به‌صورت پیشگیری در برخی سیستم‌ها | برای گال موجود درمان ساده شیمیایی وجود ندارد |
سلب مسئولیت کاربرد سم: ثبت آفت‌کش‌ها، دوز، فاصله تا برداشت (PHI)، حداکثر باقیمانده مجاز (MRL)، تعداد دفعات مصرف و محدودیت اختلاط در مناطق و بازارهای مقصد متفاوت است. قبل از هر مصرف، برچسب رسمی همان محصول تجاری و آخرین ثبت منطقه بررسی شود. در زمان گل، سلامت زنبورها و گرده‌افشان‌ها مقدم است.
کیفیت میوه
برداشت، رسیدگی و نگهداری پس از برداشت کیوی
کیوی معمولاً در مرحله‌ای برداشت می‌شود که هنوز برای خوردن سفت است و سپس طی نگهداری و رسیدگی نرم می‌شود. شاخص برداشت باید با رقم و بازار هدف هماهنگ شود.
زمان برداشت
مواد جامد محلول (SSC/Brix)، ماده خشک، سفتی و بلوغ بذر از شاخص‌های رایج‌اند. عدد مناسب به رقم، استاندارد بازار و هدف انبارداری وابسته است؛ برداشت صرفاً با رنگ پوست دقیق نیست.
زخم برداشت
فشار، سقوط، ساییدگی و آسیب دم میوه راه پوسیدگی را باز می‌کند. جعبه و خط سورت تمیز، دستکاری ملایم و حذف میوه آسیب‌دیده عمر انبار را افزایش می‌دهد.
سرما و اتیلن
کیوی به اتیلن بسیار حساس است و مقادیر کم می‌تواند نرم‌شدن را شتاب دهد. سردکردن سریع و جداسازی از منابع اتیلن در انبار اهمیت زیادی دارد.
| مرحله | کنترل کلیدی | خطای رایج |
|---|---|---|
| پیش‌برداشت | بلوغ یکنواخت، سلامت میوه، مدیریت آب نزدیک برداشت | برداشت زود فقط برای سفتی بیشتر |
| برداشت | کاهش ضربه و زخم | ریختن میوه و فشار زیاد در سبد |
| سردکردن | کاهش سریع دما و مدیریت رطوبت | تأخیر طولانی پس از برداشت |
| انبار | کنترل دما، رطوبت، اتیلن و پوسیدگی | نگهداری کنار میوه‌های تولیدکننده اتیلن |
برای مقایسه اصول برداشت و بیماری‌های پس‌ازبرداشت در باغ‌های میوه، راهنمای پسته نیز نمونه‌ای از ساختار مدیریت مرحله برداشت در دانشکده وانیا زیست است.
شاور، مشاور کشاورز
در کیوی، یک نشانه می‌تواند چند علت داشته باشد: زردی از آهن، ریشه خفه یا pH؛ سوختگی حاشیه از پتاسیم، شوری یا تنش آب؛ و خشکیدگی شاخه از Psa، بیماری چوب یا سرما. تشخیص درست قبل از کود و سم معمولاً از خود محصول مهم‌تر است. نتیجه آزمون خاک و برگ، عکس واضح از اندام مبتلا و سابقه آبیاری و سمپاشی، تصمیم را دقیق‌تر می‌کند.
FAQ
پرسش‌های متداول درباره کیوی
پاسخ‌های کوتاه برای خطاهای پرتکرار در باغ؛ هر موردی که به سم یا کود ختم می‌شود باید با شرایط واقعی باغ تطبیق داده شود.
چرا کیوی گل می‌دهد ولی میوه نمی‌بندد؟
همزمان نبودن گل نر و ماده، کمبود گرده‌دهنده، هوای نامناسب دوره گل، فعالیت کم زنبورها یا آسیب سمپاشی در گل از علل مهم‌اند. ابتدا وضعیت گل نر و ماده و گرده‌افشانی بررسی شود.
برای چند بوته ماده، یک بوته نر لازم است؟
عدد ثابت جهانی ندارد. در بسیاری از سیستم‌ها حدود ۱ نر به ۵ تا ۸ ماده دیده می‌شود؛ اما رقم، هم‌زمانی گل، طرح ردیف و روش گرده‌افشانی مهم‌تر از خود عدد هستند.
چرا برگ‌های جوان کیوی زرد و رگبرگ‌ها سبز هستند؟
الگو به کمبود آهن نزدیک است، مخصوصاً در خاک آهکی یا pH بالا؛ ولی آسیب ریشه و ماندابی‌شدن هم می‌تواند جذب آهن را مختل کند. آزمون خاک/برگ و بررسی ریشه لازم است.
سوختگی حاشیه برگ کیوی یعنی کمبود پتاسیم؟
نه همیشه. کمبود K، شوری/کلر، خشکی، باد گرم و گیاه‌سوزی محلول‌پاشی می‌توانند مشابه باشند. سن برگ، EC آب/خاک و زمان ظهور علائم برای افتراق مهم است.
چرا کیوی در خاک خیس پژمرده می‌شود؟
ریشه در خاک اشباع اکسیژن کافی ندارد. خفگی ریشه و فیتوفتورا می‌توانند همزمان رخ دهند؛ بنابراین افزودن آب بیشتر یا کود معمولاً پاسخ مناسبی نیست.
بهترین زمان هرس کیوی چیست؟
هرس اصلی بوته ماده در خواب زمستانه انجام می‌شود. بوته نر برای حفظ گل و گرده معمولاً پس از پایان گلدهی هرس عمده می‌شود. هرس سبز در فصل رشد برای نور و کنترل رشد انجام می‌شود.
کیوی روی شاخه چندساله میوه می‌دهد؟
میوه روی شاخه‌های جدیدی تشکیل می‌شود که از چوب یک‌ساله مناسب رشد کرده‌اند. بنابراین هرس سالانه باید هم چوب بارده کافی برای محصول همان سال و هم شاخه‌های جایگزین برای سال بعد باقی بگذارد.
چرا میوه‌های کیوی کوچک می‌مانند؟
گرده‌افشانی ناقص، بار بیش‌ازحد، کمبود آب، ضعف ریشه، سایه زیاد یا عدم تعادل تغذیه از علت‌های رایج‌اند. تنها افزایش کود لزوماً اندازه میوه را اصلاح نمی‌کند.
آیا برای Psa می‌توان فقط سم مسی زد؟
خیر. بهداشت نهال و ابزار، حذف بافت آلوده، هرس در هوای خشک و کاهش زخم‌ها بخش اصلی مدیریت است. ترکیبات مسی فقط بخشی از برنامه‌اند و مصرف تکراری می‌تواند خطر گیاه‌سوزی و تجمع مس داشته باشد.
برای فیتوفتورا چه سمی مناسب است؟
مفنوکسام و فسفونات‌ها در برخی مناطق برای کیوی ثبت شده‌اند، اما اگر زهکش و مدت آبیاری اصلاح نشود، برنامه شیمیایی به‌تنهایی نتیجه پایدار نمی‌دهد. ثبت محلی و برچسب تعیین‌کننده است.
آیا هنگام گل می‌توان حشره‌کش زد؟
باید تا حد ممکن از حشره‌کش‌های مضر برای زنبورها در زمان گل و فعالیت گرده‌افشان‌ها پرهیز شود. اگر مداخله ضروری است، ماده و زمان باید بر اساس برچسب و توصیه محلی انتخاب شود.
چه زمانی کیوی را برداشت کنیم؟
SSC/Brix، ماده خشک، سفتی و استاندارد رقم/بازار معیارهای بهتری از ظاهر تنها هستند. کیوی معمولاً هنگام برداشت هنوز سفت است و بعد نرم می‌شود.
چرا کیوی در انبار خیلی سریع نرم می‌شود؟
بلوغ زیاد هنگام برداشت، دمای نامناسب، حضور اتیلن و برخی اختلالات تغذیه‌ای یا پوسیدگی‌ها می‌توانند نرم‌شدن را تسریع کنند. کیوی نسبت به اتیلن بسیار حساس است.
آیا یک برنامه کود ثابت برای همه باغ‌های کیوی وجود دارد؟
خیر. سن باغ، عملکرد هدف، خاک، آب، رقم، اقلیم و نتیجه آزمون برگ تفاوت زیادی ایجاد می‌کنند. برنامه تغذیه باید از داده باغ ساخته شود، نه از یک جدول عمومی دوز.
Reference
منابع علمی معتبر
منابع این صفحه برای تغذیه، بیماری‌ها، آفات، کاشت و پس‌ازبرداشت از راهنماهای دانشگاهی و سامانه‌های تخصصی کیوی انتخاب شده‌اند.
مشاهده منابع علمی و فنی
- INRAE ePhytia — Di@gnokiwi: بیماری‌ها، آفات و اختلالات کیوی
- INRAE ePhytia — کمبودها و مسمومیتهای عناصر در کیوی
- Oregon State University Extension — Growing Kiwifruit
- University of California IPM — Kiwifruit Pest Management Guidelines
- UC Davis Postharvest Research — Kiwifruit
- Frontiers in Plant Science — Boron toxicity in Actinidia
یادداشت کاربردی: اطلاعات این صفحه برای تشخیص و تصمیم‌سازی فنی است و جای برچسب رسمی آفت‌کش، ثبت منطقه‌ای، آزمون خاک و برگ یا نظر کارشناس حاضر در باغ را نمی‌گیرد. دوز سم و کود عمداً به‌صورت نسخه ثابت ارائه نشده، چون رقم، سن باغ، آب، خاک، شدت آلودگی و مقررات محلی متفاوت‌اند.
پژوهش و تدوین
امیر
کیا
تحقیق و توسعه برند شاور
شرکت وانیا زیست گستر
